درس 16 : خدا را كه آفريده است ؟ از دير زمان يكى از دستاويزهاى مادىها اين بوده كه مىگويند : اگر همه چيز آفريدهء خداست پس خدا آفريدهء كيست ؟ پيش از اين كه به پاسخ اين اشكال و سؤال بپردازيم لازم است يك نكته را تذكر دهيم و آن اين كه : پاسخ به اين پرسش تنها به عهدهء خداپرستان نيست ، بلكه مادىها نيز بايد اين اشكال را پاسخ دهند ؛ زيرا وقتى آنان مىگويند : همهء جهان به ماده بر مىگردد و ماده آغاز ندارد و همواره بوده و خواهد بود ، بىدرنگ اين پرسش پيش مىآيد كه شما كه ماده را سرچشمهء جهان مىپنداريد ، خود اين ماده از كجا آمده است ؟ و به عبارت ديگر از مادىها پرسيده مىشود شما كه قانون علت و معلول را قبول داريد ، يعنى قبول داريد كه هر معلول ، علتى لازم دارد بگوييد مادهء اصلى ، معلول كدام علت است ؟ از اين رو اين اشكال تنها متوجه خداپرستان نيست تا تنها آنها مجبور باشند براى آن پاسخى فراهم كنند ، بلكه مادىها هم عين همين پرسش و اشكال را بايد پاسخ گويند ، البته سؤالى كه از آنها مىشود به اين صورت است كه شما كه مىگوييد : هر چيز معلول ماده است ، ماده معلول چيست ؟ از اين رو با توجه به اين كه سلسلهء علت‌ها و معلول‌ها نمىتواند تا بىنهايت